Bu Site Nasıl Çalışıyor
- Güncelleme:
Aynı soruyu ChatGPT, Claude, DeepSeek, Gemini ve Grok'a soruyorum. Cevaplardaki bilgileri tek tek ayırıp her birini asıl kaynağıyla karşılaştırıyorum. Sonucu, kanıtı ve kontrol tarihini kayda geçiriyorum. Sitedeki bütün oranlar bu kayıtlardan hesaplanıyor.
Bir Araştırma Nasıl Yapılıyor?
Her araştırma aynı adımlardan geçiyor:
- Soruyu yazıp her modele aynı metinle soruyorum. Modelleri en yeni sürümleri ve en yüksek ayarlarıyla çalıştırıyorum.
- Her cevabı ham hâliyle saklıyorum. Model sürümünü, modu, tarihi, süreyi ve cevaptaki kaynak sayısını not ediyorum.
- Cevaplardan bilgileri çıkarıyorum. Önerilen bir ürün, fiyat, stok durumu, özellik, genel bilgi ya da gösterilen bir kaynak ayrı bir bilgi sayılıyor.
- Bilgileri model adları gizlenmiş bir listede doğruluyorum. Her bilgi için asıl kaynağı bulup bağlantısını ve kontrol tarihini yazıyorum.
- Her bilgiye bir sonuç ve bir karar veriyorum.
- Kararlar onaylandıktan sonra hangi bilginin hangi modelden geldiği açılıyor.
- Yazıyı bu doğrulanmış kayıtların üstüne kuruyorum.
Kaydetmediğim bir değer sayfada "kaydedilmedi" diye görünür. Eksik değeri tahminle doldurmuyorum.
Hangi Modeller, Hangi Ayarlar?
Sorularımı ChatGPT, Claude, DeepSeek, Gemini ve Grok'a soruyorum. Her soruda modelin sürümünü, modunu ve varsa abonelik planını kaydediyorum. Mod standart, düşünme ya da derin araştırma olabilir.
Bu bilgiler her araştırmanın sonundaki "Bu Araştırmayı Nasıl Yaptım?" kartında durur.
Model Adlarını Neden Gizliyorum?
Claude bu sitede iki rol üstleniyor. Hem yazım asistanım hem de puanlanan modellerden biri. Bu iki rol, Claude'un kendi cevaplarını kayırma riskini doğuruyor.
Riski azaltmak için bilgileri model adları gizlenmiş bir listede doğruluyorum. Listede bilgilerin yanında model adı yazmaz. Claude her bilgi için bir sonuç öneriyor, son kararı ben veriyorum. Hangi bilginin hangi modele ait olduğu, kararları onayladıktan sonra açılıyor.
Kanıt Olarak Neyi Kabul Ediyorum?
"Doğrulanamadı" dışındaki her sonuç bir kanıt bağlantısı taşır. Kanıt asıl kaynaktır: üreticinin sayfası, resmî satıcı ya da pazar yeri ürün sayfası, resmî belge. Her kanıtın yanında onu kontrol ettiğim tarih yazar.
- Başka bir yapay zekanın cevabı kanıt sayılmaz.
- Markanın resmî sosyal medya hesabı, yalnızca markanın kendi açıklaması için kanıttır. Hesabın markanın kendi sitesinden link alması gerekir.
- Bir modelin kaynak gösterdiği forum, sözlük ya da Vikipedi sayfası tek bir şeyi kanıtlar: O kaynak var ve modelin dediğini söylüyor.
- Doğrulama kuruluşları, haberler ve Vikipedi destekleyici kaynaktır. Forumlar, sosyal medya ve şikâyet siteleri görüş sayılır. İkisi de sonucu tek başına belirlemez.
Kullanıcı Yorumları
Ürünlerin kullanıcı yorumlarını herkese açık sitelerden okuyup özetliyorum. Kaynağı, kaç yorum okuduğumu ve tarihi not ediyorum. Özet "Doğrulanmamış görüş" etiketi taşır. Yorumlardan alıntı yapmıyorum, kullanıcı adı yazmıyorum. Yorumlar hiçbir bilginin sonucunu değiştirmez.
Sonuç ve Karar Etiketleri
Her bilgi şu sonuçlardan birini alır:
- Doğru: Kanıt bilgiyi destekliyor.
- Kısmen doğru: Bilginin bir bölümü doğru, bir bölümü yanlış ya da eksik.
- Yanlış: Kanıt bilgiyle çelişiyor.
- Uydurma: Bilgi, olmayan bir ürüne, kaynağa ya da özelliğe dayanıyor.
- Eskimiş: Bilgi bir zaman doğruydu, araştırma tarihinde artık geçerli değil.
- Doğrulanamadı: Bilgiyi doğrulayacak ya da çürütecek asıl kaynak bulamadım.
Sonucu araştırma tarihine göre veriyorum. Bir bilgi sonradan eskirse sonucu değişmez. Değişiklik, araştırmanın güncelleme kaydına tarihiyle eklenir.
Sonucun yanında bir de karar var. Kabul edilen bilgi yazıya girer. Düzeltilen bilgi, doğrusuyla birlikte girer. Reddedilen bilgi yazıya girmez, nedeniyle kayıtta kalır.
Ret, yanlış demek değildir. Doğru bir öneri de Türkiye'de satılmıyorsa ya da konunun dışında kalıyorsa reddedilebilir. Sayfalarda ret ve yanlış ayrı gösterilir.
Oranlar Nasıl Hesaplanıyor?
Hesaba yalnızca yayındaki araştırmalar ve onayladığım bilgiler girer. Taslaklar ve arşivlenen araştırmalar hiçbir orana girmez.
Aşağıdaki tanımlarda "kontrol ettiğim bilgiler", sonucu "doğrulanamadı" olmayan bilgilerdir:
Ölçülerin tanımları
- Doğruluk: Doğru çıkan bilgilerin kontrol ettiğim bilgiler içindeki payı. Kısmen doğrular ayrı gösterilir.
- Hata: Yanlış, uydurma ve eskimiş bilgilerin kontrol ettiğim bilgiler içindeki payı.
- Uydurma: Uydurma bilgilerin kontrol ettiğim bilgiler içindeki payı.
- Kabul: Kabul edilen ve düzeltilen bilgilerin bütün bilgiler içindeki payı.
- Özgün doğru: Aynı bilgiyi başka hiçbir modelin vermediği doğru bilgilerin sayısı.
- Katkı payı: Modelin katıldığı araştırmalarda kabul edilen bilgilerin kaçında o modelin de payı olduğu.
- Hata yakalama: Modelin itiraz ettiği ve sonunda yanlış, uydurma ya da eskimiş çıkan bilgilerin sayısı.
- Uzlaşma: Aynı bilgiyi kaç farklı modelin verdiği.
Her oranın yanında kaç bilgiye dayandığı yazar. Bu sayı 20 bilginin altındaysa yüzde vermiyorum, kaç bilgiden kaç tanesi olduğunu yazıyorum.
Ayrıntılar
Az bilgiye dayanan yüksek bir oran şansa bağlı olabilir. Modelleri sıralarken Wilson alt sınırını kullanıyorum (z = 1,96, yani %95 güven düzeyi). Bu yöntem, az veriyle çıkan yüksek oranı öne geçirmez.
Oranlar yalnızca bu sitede kontrol ettiğim bilgileri anlatır. Bir model için genel bir doğruluk oranı çıkarmıyorum. Oranı her zaman kaç bilgiye dayandığıyla birlikte yazıyorum.
Süre ve kaynak sayısı, ölçülmüş değerlerin ortalamasıdır. Okur puanları ve oyları bu oranlara karışmaz, ayrı gösterilir.
Sınırlar
- Sonuçlar, araştırma tarihindeki model sürümüne aittir. Modeller güncellendikçe cevaplar değişebilir.
- Aynı model aynı soruya başka bir gün başka bir cevap verebilir.
- Oranlar yalnızca bu sitede sorulan sorulara dayanıyor. Soruları kendi ihtiyaçlarıma göre seçiyorum.
- Bilgileri cevaplardan Claude çıkarıyor. Model adlarını gizlemek Claude'un etkisini azaltıyor ama sıfırlamıyor.
- Asıl kaynak da yanılabilir. Üreticinin sayfası hatalıysa kanıt da hatalı olur.
Yazıları Kim Yazıyor?
Yazı metnini Claude, doğrulanmış kayıtlardan taslak olarak yazıyor. Ben düzenliyorum ve onaylıyorum. Onaylamadığım hiçbir metin yayına çıkmıyor.
Yazılardaki kişisel deneyimler yalnızca benim notlarımdan geliyor. Denemediğim bir ürünü denemiş gibi anlatmıyorum. Çeviriler de insan kontrolünden geçmeden yayına çıkmıyor.
Düzeltme Politikası
Bir hata görürseniz bilginin numarasıyla info@sordum.tr adresine yazın. Bildiriminizi kaynağından kontrol ederim.
Hata doğrulanırsa kaydı düzeltirim. Düzeltmeyi araştırmanın "Sonradan Ne Değişti?" bölümüne tarihiyle yazarım. Sayfadaki güncelleme tarihi de bu kayıttan gelir.
Her araştırmanın bir kontrol tarihi var, aralık genelde 90 gün. Kontrol edip değişiklik bulmadığım sayfanın güncelleme tarihini değiştirmiyorum. Yalnızca "Bu Araştırmayı Nasıl Yaptım?" kartındaki "Son kontrol" tarihi ilerliyor.
Karşılaştırma Değerleri ve Marka Bilgileri
Karşılaştırma tablolarına yalnızca asıl kaynağından aldığım değerleri yazıyorum. Her hücrede kaynak ve tarih durur. Fiyat karşılaştırma sitelerinden değer almıyorum.
Fiyat, satıcı sayfalarında aynı gün gördüğüm fiyatların ortalamasıdır ve yanında tarihi yazar. Bu ortalamayı o gün geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kuruyla dolara çeviriyorum. Sonra en son kaydettiğim kurla yeniden Türk lirasına dönüştürüyorum.
Sonuç "tahminî" etiketiyle ve küsuratsız yazar, hesabın kendisi de altında durur. O günden sonra kaydedilmiş bir kur yoksa gördüğüm fiyatı olduğu gibi yazıyorum.
Fiyat çok eskiyse ya da kurla açıklanamayacak kadar değiştiyse yanında uyarı çıkar. Fiyatlar sık değişir, satın almadan önce satıcıda kontrol edin.
"Bütçe dostu" derken kilogram ya da litre fiyatına bakıyorum. "Pahalı" derken yalnızca fiyatı anlatıyorum, kaliteyi değil.
Marka sahibi, merkez ülkesi ve kuruluş yılı gibi bilgileri şirketin resmî sitesinden ve resmî kayıtlardan alıyorum. Ürünün üretildiği ülke ayrı bir satırda yazar. "Yerli" rozeti kullanmıyorum.
Her önerinin en az bir eksisi ve "Kime uygun değil" satırı olur. Bunlar da bir kaynağa ya da doğrulanmış bir bilgiye dayanır.
Bağımsızlık
Bu site adı geçen yapay zeka şirketleriyle bağlantılı değildir. Reklam ve satış ortaklığı linki yok. Hiçbir marka, sıralamayı ya da sonucu etkilemez.
İleride satış ortaklığı ya da sponsorlu bir link kullanırsam bunu yazıda ve "Bu Araştırmayı Nasıl Yaptım?" kartında açıkça belirtirim. Sponsor sıralamayı etkilemez.
Arşiv ve Yöntem Sürümleri
Bir araştırmayı yayından kaldırırsam kaydını silmiyorum. Sayfası yayından iner, oranlardan ve açık veriden çıkar.
Bir tanımı ya da hesabı değiştirirsem yöntem sürümünü artırıyorum. Değişikliği tarihiyle Değişiklik Günlüğü sayfasına yazıyorum. Her araştırma, hangi sürümle yapıldığını "Bu Araştırmayı Nasıl Yaptım?" kartında gösterir.